Preminula prva dama arhitekture

Britansko-iračka arhitektica Zaha Hadid, prva žena-dobitnik Prickerove nagrade za arhitekturu, preminula je iznenada u 66 godini. Jedno od njenih najpoznatijih građevina je Centar za vodene sportove u Londonu, napravljen za Olimpijske igre 2012. godine

Zaha-Hadid
Foto: www.bravacasa.rs

Pored toga što je prva žena-dobitnik Pritzkerove nagrade za arhitekturu, Zaha Hadid je najpoznatija po projektovanju Centra za vodene sportove u Londonu, koji je izgrađen specijalno za Olimpijske igre 2012.

Karijera Zahe Hadid nije imala standardni put kojim većina njenih kolega arhitekata uglavnom prođe. Nepristajanje na kompromis, prisutno u svim njenim radovima od početka karijere do danas, odraz je jedinstvenog umjetničkog temperamenta, neophodnog za realizovanje jasne, vizionarske i snažne ideje stvaralaštva. Međutim, upravo je ta osobina razlog zbog kojeg je značajan broj njenih radova, naročito tokom ranog perioda, ostao na nivou crteža…

Iako profesija arhitekte podrazumijeva stalnu borbu za dokazivanje i uvjeravanje janovnosti u vrijednosti inovativnih ideja i rješenja, Zaha Hadid je morala kroz tu borbu da prođe češće i intenzivnije od svojih kolega.

Rođena je u Bagdadu 1950. Tamo je i odrasla u porodici intelektualaca, koja je igrala vodeću ulogu u političkom životu Iraka tokom ’50-ih godina. Irak njenog djetinjstva bio je liberalna, sekularna, zapadno orijentisana država, s brzim rastom ekonomije. Iako je model uloge žene u liberalnom Iraku bio veoma izražen, u arhitekturi to nije bio slučaj: i dalje je to bila isključivo muška profesija. Nakon što je diplomirala na Američkom univerzitetu u Bagdadu, Hadidova odlučuje da napravi svoj prvi veliki korak ka arhitekturi: 1972. upisala je Architectural Association u Londonu.

Mnogi teoretičari njen rad karakterišu kao barokni modernizam. Kao što su barokni arhitekti, poput Borominija, zamijenili renesansni koncept perspektivne arhitekture idejom o uzvišenom pokrenutom prostoru, tako Zaha Hadid svojim projektima razbija formalizam modernizma i pronalazi način da se odvoji od dominirajuće post-Bauhaus estetike.

Rušenjem osnovnih postulata arhitekture – zidova, tavanica, zadnje i prednje fasade, pravog ugla – ona dolazi do arhitektonskog minimuma, iz kojeg, ponovnim okupljanjem svih elemenata stvara „novi fluidni način prostornosti“. Prostor s mnogostrukim perspektivnim tačkama i fragmentarnom geomerijom, kao osnovnim sredstvima njegovog oblikovanja, predstavlja arhitektonski izraz dinamičnosti savremenog načina života.

Saradnja sa različitim modnim kućama stvorila je za Zahu Hadid mogućnost da svoje ideje o prostoru izrazi kroz različite medije. U saradnji sa brazilskom firmom za izradu obuće Melissa, Zaha Hadid dizajnirala je jedinstveni par cipela „bez šavova“, čiji je oblik baziran na fluidnim organskim konturama ljudskog tijela i evocira potrebu stalne transformacije i pokreta.

Saradnja Hadidove na Lacost footwear projektu za kolekciju proljeće/leto 2009 započela je izradom digitalne verzije čuvenog logoa, koji je potom prenijet na strukturu dinamične fluidne mreže. Još jednu interpretaciju čistog arhitektonskog jezika predstavljaju jedinstveni komadi Celeste nakita koji je Zaha dizajnirala za kuću Swarovski.

Iskoraci koje forme viđene njenim vizionarskim očima prave u oblasti arhitekture postali su inspiracija brojnim dizajnerima. Tako je Karl Lagerfeld naručio od Zahe Hadid projekat inspirisan čuvenom „Chanel“ ženskom torbicom iz 1955, koji bi trebalo da, kao prenosiva struktura, promoviše „Chanel“ proizvode širom svijeta.

Mobilni izložbeni paviljon, koji se sastoji iz kontinuiranih lučnih elemenata, izražava poptuno nove geometrije i kvalitete arhitekture i dizajna. Upravo tu skulpturalnu vrijednost paviljona, Lagerfeld je definisao „kreacijom zadivljujuće imaginacije njenog autora“.

Jedno od njenih najpoznatijih građevina je Centar za vodene sportove u Londonu, napravljen za Olimpijske igre 2012. godine.

Zaha Hadid je u četvrtak ujutru primljena u bolnicu u Majamiju nakon problema sa bronhitisom, ali nažalost zdravstveno stanje se pogoršalo i preminula je.

Žaljenje zbog smrti Zahe Hadid izrazio je gradonačelnik Londona Boris Džonson koji je na Twitteru napisao da je „ona bila inspiracija i da će njeno nasleđe ostati da živi u divnim zgradama širom svijeta“.

Izvor: cdm.me

Оставите одговор