Do juče bi bilo kakva američka najava o nasilnom preuzimanju Grenlanda, od Danske i EU, djelovala nadrealno i apsurdno. Jer, da neko najavi aneksiju najvećeg ostrva na svijetu, uz obrazloženje: „jer nam je potrebno i što nam može biti“ – moglo se ranije desiti samo u nekoj od epizoda „Letećeg cirkusa Montija Pajtona“, ili naše „Top liste nadrealista“.
Danas su takve najave, koliko god izgledale tragikomične – surovo realne i izgledne. Do toga su doveli, ne u tolikoj mjeri američka moć i bezobzirnost na globalnoj sceni, koliko određeni tragično pogrešni i mazohistički geopolitički potezi Evropske unije tokom skorije istorije.
Mogla je i morala Evropska unija reći – „NE“ SAD-u u određenim ključnim istorijskim momentima, koji su se ticali njenih fundamentalnih interesa. Sada je, povodom Grenlanda, a nakon tragičnog niza pogrešnih i kukavičkih „DA“, za takvo „NE“ pomalo kasno.
Takvo „NE“ je EU morala reći, recimo tokom bombardovanja SRJ i drastičnog kršenja međunarodnog prava. A još i više, Evropa se morala usprotiviti američkom zahtjevu o raskidu svih privrednih odnosa sa Ruskom Federacijom, njenim prirodnim partnerom i najvećim vlasnikom energetskih resursa na planeti. Umjesto toga, mimo svake ekonomske logike, EU se obavezala da kupuje višestruko skuplji američki prirodni gas, recimo, a rat u Ukrajini je samo jedna od tragičnih posljedica sličnih mazohističkih politika.
Upravo zbog takvih politika – umjesto da bude primarni ekonomski i vojni geopolitički faktor – Evropska unija je danas daleko od toga. Danas je vjerovatno kasno i da se Grenland odbrani od onih čije je direktive uvijek bespogovorno izvršavao. Ali nije kasno za jačanje onih političkih snaga, u okviru zemalja Evropske unije, koje će se boriti za ostvarivanje interesa svojih građana, a ne tuđih, prekookeanskih.
Boško Vukićević (FB)
